در تاريخ پر التهاب تحولات صنعت جهاني نفت ، شوك يا بحران اول نفتي از اهميت بسيار زيادي برخوردار است . آثار و تبعات اين شوك چندان قابل توجه بوده است كه هنوز پس از سال ها كنفرانس هايي به مناسبت سالگرد اين شوك در كشورهاي صنعتي برگزار مي شود و علل و عوامل وقوع اين شوك و آثار وتبعات آن بارها و بارها مورد تجزيه و تحليل قرار مي گيرد . دو ويژگي مهم در اين رابطه وجود دارد : يكي اينكه پس گذشت بيش از 25 سال هنوز عناصر ناشناخته أي در رابطه با علل وقوع اين شوك وجود دارد و هر آن ممكن است با افشاء و انتشار اسناد جديد ، ابعاد جديدي از مسئله روشن شود .دوم اين كه اين شوك منشا تحول عظيمي در توجه كشور هاي صنعتي به مقوله انرژي و ضرورت برنامه ريزي جامع و بلند مدت آن گرديد كه آثار آن هنوز تداوم دارد و در مبحث انرژي كمتر مقوله أي را بدون توجه به آن مي توان مورد بررسي قرار داد .
تصميمات اجلاس كويت و بدنبال أن تصميم اعراب عضو اوپك بر تحريم غرب موجب گرديد كه در اواخر ماه نوامبر و اوائل دسامبر 1973 حدود 5/2 ميليون بشكه در روز نفت خام، از بازار حذف شود و قيمت از 65/3 دلار به 11/5 دلار در هر بشكه افزايش يافت. البته بايد توجه داشت كه كشورهائي مثل ايران و نيجريه با تحريم نفتي مخالفت بودند و به عنوان مثال دولت ايران با استفاده ﺍ زموقعيت تحريم توانست با توجه به دگرگوني بازار مقداري نفت را به بهاي بيش از 17 دلار در هر بشكه به فروش برساند و تا حدودي زيادي كاهش توليد كشورهاي عربي را جبران نمايد. ليكن كشورهاي مثل ايران در آن زمان (1973) با آنكه مخالفت تحريم بودند ولي از افزايش قيمت نفت حمايت مينمودند و مدتي كوتاه پس از تحريم نفتي، و نزوئلا، نيجريه و ايران با اضافه توليد خود كه جهت اضافه درآمد انجام ميدادند سبب عقيم ماندن تحريم نفتي اعراب عليه حاميان اسرائيل، گرديدند.
ادامه مطلب+ نوشته شده در چهارشنبه دوم آبان 1386ساعت توسط سعیده شفیعی
|
مدتی است به علت جستجوی مطالبی جهت موضوع پایان نامه به مطالب جالبی در زمینه تفاوت های روند افزایش قیمت اخیرنفت با شوک های اول و دوم نفتی برخورده ام که سعی می کنم آن را در چند بخش خدمتتان ارائه کنم. در این زمینه از نظرات آقای سید غلامحسین حسن تاش و دکتر علی اصغراسماعیل نیا بهره گرفته ام.
به طور کلی هر عامل یا عواملی که سبب بروز اختلال در عرضه یا تقاضای نفت و متعاقب آن در بازار نفت شوند، خصوصا آن که این عامل یا عوامل غیرقابل پیش بینی بوده و در کوتاه مدت غیر قابل تعدیل باشند به عنوان شوک یا تکانه ای بر بازار نفت قلمداد می شوند. همان گونه که در قبل اشاره شد در بازار نفت تکانه هایی در سال های مختلف به دلایل متعددی سبب بروز اختلال در سیستم اقتصادی بسیاری از کشورهای مصرف کننده و تولیدکننده نفت گردیده است. اما در این رهگذر عده ای از کشورها که دارای اقتصاد باثبات و قوی بودند توانستند به این مشکل پس از گذشت زمان فائق آیند اما کشورهایی نیز وجود داشته اند که نتوانسته اند آثار این شوک ها را بر اقتصادشان کنترل کنند.
.
آن چه در این مجال بحث ماست توجه به این نکته است که چه میزان و از چه جنبه هایی افزایش قیمت امروز نفت و فرآورده های نفتی در مقایسه با افزایش های دهه 70 و 80 متفاوت است، چه از نظر تأثیر بر اقتصاد جهانی و داخلی و چه از نقطه نظر تأثیر بر مصرف و تقاضای این فرآورده ها یا اثرات آن بر رقابت های جهانی، شاخص های اقتصاد کلان و ....
در ابتدا باید به این نکته دقت نمود که اقتصاد امروز جهان به چه میزان شبیه به اقتصاد دهه 70 یا 80 است ؟ در اینجا باید گفت که شرایط امروز کاملا با شرایط آن دهه متفاوت است، امروزه آسیب پذیری تولید - خصوصا در اقتصاد کشورهای مصرف کننده- بسیار کمتر می باشد چرا که از طرفی اقتصاد کشورها از یک اقتصاد با پایه ی صنعت به اقتصادی با پایه ی خدمات تبدیل شده است و همه می دانیم در بخش خدمات مصرف انرژی بسیار کمتر از بخش صنعت می باشد و به بیان بهتر بخش خدمات حساسیت کمتری به انرژی و به تبع آن قیمت های انرژی دارد.( خصوصاً این امر در اقتصاد امریکا بیش از پیش مشاهده می گردد )
از طرف دیگر تشکیل "آژانس بین المللی انرژی" در دهه 80 سبب شد تا کشورهای مصرف کننده با اتخاذ سیاست هایی به صرفه جویی و بهینه سازی در مصرف انرژی دست یابند که این امر خود تأثیر نوسانات قیمت را بر اقتصاد آن کشورها کاهش می دهد. در آینده در این باره بیشترسخن خواهیم گفت.
امروزه بسیاری از کارشناسان معتقدند که افزایش قیمت های نفت طی چند سال اخیر را نمی توان "شوک نفتی" نام نهاد چرا که اگر بخواهیم شوک نفتی را تعریف کنیم باید تکانه ها و نوساناتی را در نظر بگیریم که پس از رفع عامل شوک از بین رفته و قیمت را به قبل از نوسان باز می گرداند در صورتی که در افزایش قیمت اخیر چنین امری را شاهد نیستیم و گویا هم کشورهای تولیدکننده و هم کشورهای مصرف کننده به این سطح قیمت ها رضایت دارند و به دلیل همین امر است که چندین سال است علی رغم افزایش در قیمت ها، با تغییرات شدیدی در تقاضا ، مصرف یا عرضه مواجه نیستیم + نوشته شده در شنبه بیست و یکم مهر 1386ساعت توسط سعیده شفیعی
|
به توصيه دوست خوبم آقای امير جعفر زاده تلاش می کنم بتوانم تا در چند بخش تاحدودی از اثرات شوک نفتی اخير در مقايسه با شوک های قبلی بنويسم اما قبل از آن اجازه می خواهم کمی با توجه به صحبت های ايشان مبنی بر اثرات سياست های اوپک بر بازار، درباره ی ماهيت اوپک و نقش آن در بازار بگويم. اصولاً قبل از پرداختن به شناخت شوک های نفتی و آثار آن بر اقتصاد جهانی لازم است به شناخت دو طرف عرضه و تقاضای بازار پرداخت که در اين راستا شناخت اوپک و سياست های آن ضروری می نمايد. در يادداشت های بعدی تلاش می کنم تا درباره ی شوک های نفتی و آثار آن بر اقتصاد کشورمان بنويسم:
ادامه مطلب+ نوشته شده در چهارشنبه چهارم مهر 1386ساعت توسط سعیده شفیعی
|
قطعاً با ديدن نام بنده انتظار داريد در ادامه مطلبی از نفت يا انرژی بشنويد، پس اين انتظارتان را بی پاسخ نمی گذارم و از مهم ترين وقايع اين روزها می نويسم که چيزی نيست به جز جهش روز به روز قيمت نفت...
بالاخره رويای نفت 80 دلاری هم به واقعيت پيوست و اکنون جهان در انتظار جهش قيمت ها به 90 دلار است و احتمالاً پس از آن رويای 100 دلاری ...گذشته از تمام هياهوهای پيرامون اين شوک ششم نفتی 1 و اثرات آن بر اقتصاد جهانی چند نکته مهم و اساسی به نظر می رسد :
ادامه مطلب+ نوشته شده در پنجشنبه بیست و نهم شهریور 1386ساعت توسط سعیده شفیعی
|
