چندي پيش دوستي مهربان پيام كوتاهي محض تذكر و تنبيه ارسال داشت با اين مضمون كه: شما همانقدر بزرگ هستيد كه آينده مطلوب شما بزرگ است. ناخودآگاه به ياد سوالات رئيس جمهور از اقتصاددانان افتادم. يكي از مهمترين سوالات ایشان آن بود كه چگونه درآمد نفتي را خرج كنيم يا به عبارت بهتر با اين درآمد چه كنيم؟ اين نشان ميدهد كه آينده مطلوب دولت نهم هزينه نمودن يا سرمايهگذاري بهينه درآمدهاي نفتي است (كه شايد بتوان آنرا سرمايه ناميد).
حال آنكه سرمايههاي ديگر كشور كه ارزش آن به مراتب از درآمدهاي نفتي بيشتر است، بي هيچ توجهي در بهترين شرايط به يغما و در بسياري مواقع به هدر ميرود و آن سرمايههاي انساني كشور است. به نظر میرسد که نه تنها دولت فخيمه از اين قضيه ناراحت نباشد، بلكه خوشحال است كه همه عادلانه و به يك اندازه بايد شاهد اتلاف سرمايهگذاريهايي باشند كه خود را در طول ساليان و با هزينههاي فراواني كه از جيب دولت يا ملت ميرود به آن تجهيز نمودهاند. بحث سرمايههاي انساني همواره در بين محافل اقتصادي مطرح بوده است و در اينجا قصد تكرار مكررات ندارم. لكن سرمايههاي انساني كه روزانه در اين كشور هدر ميرود به مراتب بيشتر از درآمدهاي نفتي كشور است كه البته حكومت درآن نقشي غير قابل اغماض دارد. يكي از مصاديق اين امر كه بلاشك تنها مقصر آن حكومت است، خدمت مقدس سربازياست كه به راحتي مانند ترمزي ناگهاني برسر راه تقريبا تمام عناصر ذكور وطني سبز ميگردد. واقعا نميدانم كدام منطق است كه حكم ميكند دو سال از بهترين سالهاي زندگي جوانان كشور تحت لواي مقدسترين عنوان كه همانا دفاع از كشور است به بطالت تمام و بي هيچ بازدهي قابل توجهي سپري گردد. دوستاني كه در محاسبات و بهدست آوردن ارقام يد طولايي دارند تلاش نمايند و فقط محاسبه كنند هزينهاي را كه كشور تنها و تنها از قطع ارتباط بين مراكز آموزشي و بازار كار به وسيله اين خدمت مقدس متحمل ميشود به چه میزان است؟ ساير هزينههاي آن اعم از هزينههاي اداره پادگانها، فسادهاي جانبي خدمت مقدس سربازي، هزينههاي اجتماعي آن و... پيشكش ؛ مشاهده و بيان ساير مصاديق اتلاف سرمايههاي انساني كه البته گاهي از وفور به چشم نميآيند (ماهيان نديده غير از آب) به عهده خواننده.
گمان نميكنم كسي با اين نظر موافق نباشد كه بازدهي بالقوه سرمايههاي انساني كه شاهد اتلاف آن در كشور هستيم (كه البته اتلاف وقت نيروي كار شاغل در بدنه دولت و موسسات به اصطلاح شبه دولتي و در بسياري مواقع شركتهاي خصوصي نيز هم كه برخي از آنها در قالب مواردی مانند وبلاگنويسي در ساعات اداري كه البته در بين دوستان ما هم ناديدني نيست نمود مييابد جزو آن است) از بازدهي درآمدهاي نفتي كشور كمتر باشد. با اين تفاسير دولت فخيمه هيچ تلاشي در راه بهبود اوضاع استفاده از سرمايههاي انساني نمينمايد چرا كه آينده مطلوبش آن قدر بزرگ نيست كه اين امر درآن جاي گيرد. لذا بر آقاي رئيس جمهور فرض است كه به اين نكته توجه نمايند.